Makine Mühendisleri Odası uyardı

  • 2016-10-21 09:03:54 Tarihinde Yazıldı
  • yazdir Yazdır
Makine Mühendisleri Odası uyardı

TMMOB Makina Mühendisleri Odası Gebze Temsilciliği, yaklaşan kış mevsiminde baca gazı ve şofben zehirlenmeleri konusunda hem yetkilileri hem de vatandaşları uyardı. Özellikle kombi, kazan ve soba kullanımlarında ölümcül vakaların olabileceği belirtilirken, doğalgaz hizmeti alınacak firmada yetki belgesinin ve mühendis çalıştırıp çalıştırılmadığının sorulması gerektiği vurgulandı.

Oda’da bir basın toplantısı düzenleyen TMMOB Makine Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi Gebze Temsilciliği Yürütme Kurulu Başkanı Sinan Yücel, hidrokarbon içeren kömür ve doğalgaz gibi fosil yakıtların soba ile baca veya şofben ile baca bağlantılarının yanlış yapımının özellikle lodoslu havaların sık yaşandığı kış aylarında zehirlenmelere yol açtığını söyledi.

Kurumsal denetimin olmadığını ve faturayı vatandaşın ödediğini kaydeden Yücel, hem doğalgazlı hem de kömürlü cihazların mutlaka periyodik denetimlerden geçmesi gerektiğini dile getirdi.

Doğalgazlı Cihazlarda

Doğalgaz cihazını bacaya bağlayan atık gaz çıkış borusu periyodik olarak denetlenmeli, yırtık, delik ve benzeri deformasyona uğramış atık gaz boruları standartlara uygun malzemelerle mutlaka yenilenmelidir. Bu borular, baca gazlarından, yoğuşmadan ve ısıdan etkilenmeyecek kalite ve kalınlıkta olmalı, periyodik denetimlerde de bu husus dikkate alınmalıdır. Atık gaz borusu olarak, çok çabuk deforme olan esnek alüminyum bağlantı malzemesi kullanımı uygulamasına son verilmeli, cihaz bağlantılarında sabit bağlantılar yapılmalı, mutlaka esnek bağlantı gereken yerlerde ise, paslanmaz esnek çelik boruların kullanılması gerekmektedir. Kombilerin her yıl düzenli olarak bakımları yaptırılmalıdır. Kombilerin bulunduğu odalarda yer alan temiz hava menfezleri kontrol edilmeli. Bu menfezlerin hiçbir şekilde kapatılmaması gerekmektedir. Ancak yine bilinçsizlik ve ihmalden kaynaklı olarak, soğuk hava girişini engellemek için bu menfezler kapatılabilmektedir. Bu nedenle ortamda yeterli hava kalmaması sonucu, doğalgazın yol açtığı boğulmalar da sık görülmektedir. Şofben mutlaka bacaya bağlanmalı, baca bağlantısı olmayan şofben asla çalıştırılmamalıdır. Cihaz alırken, mümkünse cihaz çalışır halde görülmeye çalışılmalıdır. Alınan cihazın kalite belgesi ve garantilerine dikkat edilmelidir.

Şofbenin monte edileceği mekan yeterli büyüklükte olmalıdır. Şofben mümkünse banyo, mutfak gibi yerler yerine balkona veya başka bir mekana takılmalıdır. Şofbenin montajı mutlaka yetkili servis tarafından yapılmalıdır.

Bacaların her sezon en az bir kez temizlenmesi gerekir. Mevcut düzenlemelerde bu konuda da bir boşluk bulunmakta, baca temizliği tüketicinin sorumluluğuna terk edilmektedir. Bu durumun da yasalarla güvence altına alınması ve kamusal denetimin sağlanması, bir zorunluluktur. 25 Nisan 2013 tarihinde yayımlanan "İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği"ne göre de basınçlı kapların bir yılı aşmayan sürelerde periyodik bakım ve kontrollerinin yaptırılması gerekmektedir. Ancak bilgisizlik ve denetim yetersizliği nedeniyle bu kontroller ve testler genellikle ihmal edilmektedir. Oysa eskiyen, çürüyen, emniyet sistemi çalışmayan kazanlarda, kazalar ya da patlamalar ne yazık ki kaçınılmaz olmaktadır. Mevcut kazanlarda periyodik kontrol ve testlerin, yetkili kuruluşlar tarafından yapılmasıyla patlamaların büyük oranda önüne geçilebilir. Bu kontrollerin ve testlerin, Makina Mühendisleri Odası gibi Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite edilen, yetkili Muayene Kuruluşlarına yaptırılmasına dikkat edilmelidir.

Kömürlü Sobalarda Dikkat Edilecek Hususlar

 

  • Soba aşırı doldurulmamalıdır. Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralır ve soba içinde düzensiz ısı dağılımı olacağından baca çekişi zayıflar.
  • İyi ısınmayan ve alttan yakılan kömür sobalarında karbon monoksit zehirlenmesi riski artmaktadır. Soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalıdır. Böylece soba içinde ortaya çıkan zehirli gazlar yanarak sobayı terk ederler.
  • Kömürü tutuşturmak için üzerine az miktarda kağıt ya da karton ve bunların üzerine de kolay yanan çıra ve odun konulmalıdır.
  • Sönmekte olan sobaya tutuşması güç yakıtların asla konulmaması gerekir. Yakıt iyi olsa bile yavaş yavaş ilave edilmelidir. Soba yakıtla beslenirken, yeni atılan yakıtın üzerine kor halindeki yakıttan bir miktar konulması, sobadaki yakıtın sürekli olarak üstten yanmasını sağlar.
  • Yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmamalıdır.
  • Özellikle lodoslu havalarda ölüm olayları artmaktadır. Bacalar standartlara uygun değilse lodoslu havalarda soba yakılmamalıdır.
  • Kullandığınız her türlü ısıtma cihazının kalite belgesine haiz olup olmadığına, garantilerine ve garanti sürelerine dikkat edin.
  • Binaların Yangından Korunması yönetmeliklerine mutlaka uyulmalıdır. Bu konuda bina yöneticileri ve yerel yönetimler sorumludur.
  • Karbon monoksit gazının ortamda belirli bir seviyeye ulaşması durumunda veya herhangi bir gaz kaçağı durumunda alarm veren sensörler mevcuttur. Bu aygıtların kullanımının yaygınlaştırılması ve zorunlu hale getirilmesi, bu tür acıları yaşamamızın büyük ölçüde önüne geçecektir.
    Artık önlenebilir ölümlü vakaların yaşanmasını istemiyorsak, kamusal denetim ve bilgilendirme için yetkili kurumlar, basın-yayın organları ve bizlere görev düşüyor. Acilen bu konuda adım atılmalıdır.”